Nước Sạch Đến Trường: Dự Án Lọc Nước 6 Trường Học Quy Nhơn

Tại nhiều trường học ở khu vực thành phố Quy Nhơn và vùng ven, học sinh phải dùng nước máy chưa qua xử lý hoặc mang nước từ nhà đến trường. Chỉ số TDS (tổng chất rắn hòa tan) đo được tại một số điểm trường dao động từ 100–130 ppm — vượt xa mức khuyến nghị dưới 30 ppm của WHO cho nước uống trực tiếp. Lượng vi khuẩn và tạp chất hữu cơ trong nguồn nước tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh trong dài hạn.

Năm 2024–2025, tổ chức ISET (Institute for Social and Environmental Transition) phát động chương trình "Lọc Nước Học Đường" — tài trợ thiết bị và chi phí lắp đặt cho các trường học thuộc địa bàn tỉnh Bình Định, ưu tiên các trường có đông học sinh và cơ sở hạ tầng nước sinh hoạt còn hạn chế. Aplus Technologies được chọn là đối tác triển khai kỹ thuật.

Aplus Technologies lựa chọn máy lọc nước Karofi — thương hiệu được kiểm định bởi Bộ Y tế Việt Nam — với công nghệ màng lọc RO (Reverse Osmosis) nhiều tầng, phù hợp cho môi trường sử dụng cao điểm như trường học. Tổng cộng 11 máy được lắp đặt tại 6 điểm trường, phân bổ theo quy mô học sinh và vị trí địa lý của từng trường.

Quy trình triển khai gồm 3 giai đoạn: (1) Khảo sát thực địa tại từng trường — đo áp suất nước đầu vào, TDS ban đầu, xác định vị trí lắp đặt tối ưu gần khu ăn uống hoặc cột nước uống; (2) Lắp đặt máy lọc, đấu nối hệ thống ống dẫn, kiểm tra rò rỉ và thử nghiệm áp lực; (3) Đo TDS đầu ra, hiệu chỉnh theo yêu cầu, bàn giao kèm hướng dẫn vận hành cho nhà trường. Một số trường có TDS đầu vào trên 120 ppm, yêu cầu tăng cường tiền lọc cơ học (lọc cặn 5 micron + lọc than hoạt tínhTDS giảm 93% — từ ~120 xuống chỉ còn 8–12 ppm, đạt tiêu chuẩn nước uống trực tiếp theo QCVN 6-1:2010/BYT, an toàn cho học sinh sử dụng hàng ngày mà không cần đun sôi.

6 trường học hoàn thành chỉ trong 15 ngày làm việc nhờ phân công đội kỹ thuật thi công song song 2–3 trường cùng lúc và chuẩn bị vật tư đầy đủ trước khi khởi công. Khoảng 4.500–6.000 học sinh và giáo viên hưởng lợi trực tiếp — nước uống sạch sẵn có tại trường giúp giảm tình trạng học sinh mang nước từ nhà, đồng thời nâng cao ý thức về vệ sinh và sức khỏe học đường. Chi phí vận hành thấp với lịch bảo trì định kỳ mỗi 6 tháng, thay lõi lọc minh bạch — nhà trường chủ động theo dõi chỉ số TDS qua đồng hồ đo đi kèm máy.) trước màng RO để kéo dài tuổi thọ màng lọc — Aplus cấu hình riêng cho từng điểm trường.

TDS giảm 93% — từ ~120 xuống chỉ còn 8–12 ppm, đạt tiêu chuẩn nước uống trực tiếp theo QCVN 6-1:2010/BYT, an toàn cho học sinh sử dụng hàng ngày mà không cần đun sôi.

6 trường học hoàn thành chỉ trong 15 ngày nhờ phân công đội kỹ thuật song song 2–3 trường cùng lúc. Khoảng 4.500–6.000 học sinh và giáo viên hưởng lợi trực tiếp — nước uống sạch sẵn có tại trường, giảm tình trạng học sinh mang bình từ nhà. Chi phí vận hành thấp, bảo trì định kỳ mỗi 6 tháng với lịch thay lõi lọc minh bạch.

Bài học & khả năng nhân rộng: Dự án chứng minh rằng hệ thống lọc nước đạt chuẩn có thể triển khai nhanh, hiệu quả trong điều kiện cơ sở hạ tầng chưa đồng đều. Điều kiện nhân rộng: khảo sát TDS từng trường trước khi ký hợp đồng; đào tạo người phụ trách kỹ thuật tại chỗ; lên lịch bảo trì định kỳ ngay từ lúc bàn giao; phối hợp đơn vị tài trợ (CSR, NGO, chính quyền địa phương) để tối ưu chi phí thiết bị.